Blog

WERF!
Het Vlaams Architectuurinstituut (VAI) organiseert het Festival van Architectuur, een tiendaags evenement in Antwerpen met focus op Architectuur. Naast lezingen en workshops zijn er nog tal van andere verschillende activiteiten. Het VAI en het Architectuurarchief van de provincie Antwerpen sloeg de handen in elkaar voor dit festival en koos ervoor om een expositie te organiseren in Permeke bibliotheek.

Het thema van deze tentoonstelling zijn bouwwerffoto’s uit het Architectuurarchief. Niet alleen de architecten, maar ook de eigenlijke bouwers, aannemers en werfleiders worden in actie getoond van de bekende tot minder bekende gebouwen uit Antwerpen in de twintigste eeuw.

Het startsein werd gegeven om een scenografie te ontwerpen. Een heerlijk nieuwe uitdaging..

De Locatie

Permeke bibliotheek in Antwerpen, een gebouw dat in een wat minder bekende buurt ligt voor de mensen buiten het Antwerpse. Desalniettemin is dit een bruisende ruimte voor jong en oud waar je terecht kan voor boeken of muziek te lenen, te studeren, maar ook voor workshops, lezingen en exposities.

Bibliotheek-Permeke

De gegeven ruimte om de scenografie uit te werken was breed. Er werd uiteindelijk gekozen om de foto’s te presenteren op drie verschillende locaties binnen de beschikbare ruimte. De eerste cluster net bij het binnenkomen in een heel brede doorgang, de tweede cluster in een houten paviljoen centraal in de ruimte en de derde en laatste cluster in de tuin.

Schermafbeelding 2017-09-09 om 10.20.12

Inspiratie

Een vast gegeven op een bouwwerf zijn steigers of stellingen. Een noodzaak om veilig op hoogte te kunnen werken. Ref. De Boerentoren in Antwerpen. Deze steiger is een tijdelijke installatie, welke op een eenvoudige manier in elkaar bevestigd wordt. Dit diende als inspiratie voor de vormgeving van deze tentoonstelling.

1. JVH00018_B.png

De steiger wordt voor deze scenografie symbolisch voorgesteld als een gebouw, waarbij onderaan een fundering is waar de constructie op steunt, de afgewerkte gevel wordt op de constructie bevestigd.

sketch2 copy

Hoe vertaald zich dat in de scenografie?

De fundering is een betonnen voet en zal de nodige stabiliteit geven aan de gebouwde installatie.

De constructies nemen een abstracte vorm aan en is een reflectie van het gebouw dat aan bod komt tijdens deze expositie.

De buitenschil representeert de bouwwerffoto’s die aan de structuur bevestigd worden.

VAI concept2 kopie

90_1_KVR_00037_B 2
Kruisvormig – Middelheim

 

sketch1

Schetsontwerp – abstracte vormgeving van de gebouwen

2_5_FOTO_00163_B
rechthoekig – tunnels

 

Vormgeving

De studie naar Open Structures door Thomas Lommee gaf een inzicht in het modulair bouwen: volgens een geometrisch grid, monteerbaar en aanpasbaar. Deze kernwoorden vormde het startpunt bij het ontwerpen.

Eerst werd een grid opgesteld van 50×50, waardoor er modules ontstaan. Door middel van het grid is er uitbreiding mogelijk op de Y of X-as. Dit brengt een flexibiliteit mee in het vormgeven van de constructies.

VAI concept grid kopie

Schermafbeelding 2018-01-12 om 11.29.34

 

Permeke_ tuin
Uitwerking volgens grid van 50X50

 

Daarnaast werd gezocht naar een systeem om de verschillende modules aan elkaar te bevestigen, maar deze dienen achteraf weer demonteerbaar te zijn. Door de Cartesiaanse knoop toe te passen, kan via bout en moer de constructie gemonteerd worden. De Cartesiaanse knoop werd in de jaren ‘50 toegepast oa. door meubelmaker en architect Gerrit Rietveld.

sketch4        Glasdia

 

Ophangsysteem

Een voorwaarde dat gesteld werd bij het ontwerpen van deze scenografie was dat het ophangsysteem van de foto’s flexibel is. De constructie laat het toe om de foto’s horizontaal te verplaatsen, de bevestiging zelf kan de foto verticaal verplaatsen.

Door middel van een rail met in geboorde gaten achteraan de foto te bevestigen, kan een U-ijzer in de rail bevestigd worden. Dit U-ijzer clipt op de constructie.

 

Schermafbeelding 2017-09-09 om 10.33.02Schermafbeelding 2017-09-09 om 10.32.55

Schermafbeelding 2017-08-08 om 17.02.43

21267796_10211494739577991_1066649337_o copy
Test – prototype

 

Materialen

In het kader van deze tentoonstelling worden de stelling gebouwd in hout, omdat dit een licht materiaal is dat op een eenvoudige manier kan opgebouwd worden.

De fundering van de constructie wordt in beton gemaakt.

Staalkabel wordt toegevoegd om de constructie meer stevigheid te bieden en doet dienst als windverband.

bouwpakket.

De constructies wordt geleverd per pakket. Het bouwpakket bestaat uit een aantal losse modules.

De constructie kan op een eenvoudige manier gebouwd worden en terug uit elkaar gehaald worden. Het pakket zal plaats besparend en ook gemakkelijk op te bergen zijn.

Dit kan voor andere tentoonstelling hergebruikt worden of op kleinere schaal voor een stand.

 

Uitvoering

Prototype 1.0
Een testversie met balken van 38x38mm

prototype

Prototype 2.0
Een testversie met verticale balken 30x30mm en horizontale balken van 20x20mm

dav

Voor de definitieve versie is er gewerkt met verticale balken van 38×38 mm en horizontale balken van 30×30 mm

dav
De voorbereidingswerken in het atelier waar meer dan 300 lopende meter CLS constructie hout werd verzaagd

sdr

dav

dav

dav
Voor de voeten in beton is er 400 kg beton verwerkt
dav
de mal waar de beton werd ingegoten

Permeke- betonvoet-Backup-20170626231922 kopie

20170818_181355.jpg

20170818_183508.jpg
ijzers als wapening
dav
Extra openingen om het gewicht te verminderen

 

werf_voor_website_20170418

Uitvoering constructies STIELL
Grafisch ontwerp door Gestalte
Samenwerking met firma Scaldis voor al het druk en stickerwerk


BELGIUM THE VINYL FRONTIER

Een scenografie ontwerpen

Het thema gaat naar beste Belgische platenhoezen, gaande van de jaren ‘60 tot nu. Nog voor de opening van deze tentoonstelling wordt een boek gepubliceerd, waar een brede waaier aan goeie platenhoezen in getoond zullen worden. Daarnaast is er ook een website waar een verzameling van hoezen zal opstaan.

1 Locatie

Fort Napoleon in Oostende.

Een prachtig stukje architectuur midden in de duinen, met een bewogen geschiedenis. Vandaag erkend als Vlaams Erfgoed, Herita ontfermt zich over dit gebouw.

 

  • De gegeven ruimte

Een robuust interieur met kruisgewelven en steunpilaren. Sporen van graffiti zijn nog terug te vinden, wanneer het gebouw onderhevig was aan verval en krakers het pand in beslag hebben genomen na de tweede wereldoorlog. Interessante elementen om rekening mee te houden in het ontwerp.

Het gebouw is beschermd, enkel externe volumes kunnen toegevoegd worden. Met drie stopcontacten en een aantal bestaande panelen wordt dit een fijne uitdaging.

             

  • Het grondplan

In samenspraak met de organisators van deze tentoonstelling is er besloten de tentoonstelling te beperken tot het gelijkvloers. Hoewel de kelderverdieping echt tot de verbeelding spreekt, kunnen we deze toch niet betrekken bij de tentoonstelling om veiligheidsredenen. 

Het plan wordt ingedeeld met zijn bestaande functies, waarvan duidelijk kan afgeleid worden dat het gelijkvloers in twee grote zones is onderverdeeld. De inkom + winkel en de bestaande expositieruimte enerzijds en het restaurant anderzijds. Uiteindelijk valt het op dat er maar een kleiner gedeelte overblijft dat effectief kan getransformeerd worden. Aan de hand van opmetingen wordt het bestaande plan gecontroleerd een aangepast waar nodig.

2 Inspiratie

Een documentaire ‘The Cover Story’ met interviews over het ontwerpen van een hoes. Één zin in het bijzonder “Where the person viewing the cover enters into or become part of the mystery”.
Dit gevoel moeten de bezoekers ook ervaren.

Platenzaken. In sommige platenzaken zijn de wanden met collector items gedecoreerd, andere hadden hun covers uitvergroot. Het zit in deze kleine elementen. Er zou een samenspel komen van uitvergrotingen, gadgets en interactieve elementen.

Ondertussen worden allerlei platenhoezen verzameld. Groots verzamelaars, labels, muzikanten sturen hun top hoezen door. Er lijkt geen einde te komen aan al deze parels. De curatoren maken hiervan een selectie, zowel voor het boek als de website. Voor de tentoonstelling konden de hoezen in de eerste fase vrij geselecteerd worden. Daarna werd er bijgestuurd door de curatoren.

3 Concept_scènes

De vormgeving wordt bepaald door een aantal thema’s met een ‘specifieke periode’ in de tijd.
Een aantal van onderstaande thema’s worden ook effectief omgezet in scènes.
Ze zullen de ankerpunten vormen van deze overzichtstentoonstelling. Zoals je kan zien in de afbeelding hieronder.

psychedelisch met als uitgangspunt ‘herhaling van motieven’

Aan de inkom wordt een overvloed aan covers getoond op zowel de bestaande presentatiewanden als de extern toegevoegde wanden. Het wordt een overload aan platenhoezen, een massa. Ogen te kort. Een aantal schuin geplaatste wanden zorgt ervoor dat het publiek deze richting moet volgen.

futuristisch, met een ‘sci-fi’ uitstraling

Er zal een shop geïntegreerd worden in deze tentoonstelling. Effectief worden er ook platen verkocht, dus worden er platenbakken in deze scène voorzien. Bezoekers kunnen tussen de covers snuisteren en er wordt hen de mogelijkheid geboden om platen te beluisteren.

nostalgisch, ‘romantic’

Een diavoorstelling van hoezen met uitvergrotingen van covers langs de wanden. Een echt gevoel dat je in een cinema terecht komt. Het geluid van een draaiende diaprojector moet het nostalgisch gevoel aanwakkeren. Later in het definitief ontwerp wordt deze scène aangepast.

4 Voorontwerp_ vormgeving

Deze scènes van daarnet (aangeduid op plan in het groen) zouden op een manier aan elkaar verbonden moeten worden. Daarbij zullen de tussenruimtes gebruikt worden om platenhoezen op een weloverwogen manier te presenteren. Een duidelijke vormentaal, waar de hoezen zullen uitspringen.

Een eerste idee was om in de tussenruimtes een steeds wederkerend groots sculptuur (aangeduid in het rood) te maken waar de platenhoezen op gepresenteerd kunnen worden. Na dit in 3D te verwerken, gaf dit niet het gewenste effect. De gegeven ruimte met de kruisgewelven en de steunpilaren zouden op de achtergrond verdwijnen.

Soms is het nodig om een aantal stappen terug te zetten. Dit sculptuur wordt volledig abstract.
Zodat er  geen overload is aan volumes en af en toe wat rustpunten in te bouwen.

5 Voorontwerp_inhoudelijk

Gelijklopend met het vormgeven van deze tentoonstelling, wordt ook het inhoudelijk verhaal versterkt. Het verhaal/ de scènes van het concept worden verder uitgewerkt. De ankerpunten bestaan uit hoofdthema’s. Nu nog de zijtakken bepalen. Deze kan je vergelijken met een meander.

In de grote hoeveelheid covers waren bepaalde groeperingen te zien. Zoals bijvoorbeeld een selectie met hoezen die enkel een hoofd op de voorzijde hadden, of dubbels waar één hoes in verschillende kleuren was gedrukt.

Daarnaast werden er ook een aantal kunstenaars/artiesten uitgekozen door de curatoren die een bijkomende vraag werd gesteld : om voor deze tentoonstelling een werk te maken dat betrekking had met hun gemaakte lp covers. Ze kregen één groot paneel ter beschikking.  

Zo maakte oa. Sozyone dit bovenstaande behangpapier met een artwork dat hij zelf ontworpen heeft. Colin H. Van Eeckhout toont eigen werk ‘kalvarie’, met kraaien.
7 grote panelen hangen permanent in de tentoonstellingsruimte. 7 kunstenaars/artiesten werden gekozen om deze panelen vrij in te vullen.

De volgorde van deze artiesten in de ruimte wordt bewust gekozen.
Bij de inkom wordt er werk geplaatst van een fotograaf.
Verder in de ruimte heb je de restanten van graffiti op de kolommen van het Fort Napoleon, hier komen de underground artiesten. Daarna gaat het over naar de kunst/illustratie/strip.

Deze artiesten zorgen voor een leidraad in het verhaal en andere hoezen zullen mee in deze zones opgenomen worden.  

De zijtakken worden nog verder uitgebreid.

  • Ever Meulen

Een interview met de gekende graficus- illustrator Ever Meulen, oa. gekend voor de hoezen van de Belgische band TELEX. Het intervieuw behandeld de vragen: hoe begint hij aan zo’n cover? Haalt hij zijn ideeën bij de muziek zelf? Een leerrijk filmpje, ideaal bij een tentoonstelling over platenhoezen.

  • Dr Lektroluv

Een andere zijtak was Dr. Lektroluv te benaderen omtrent zijn performance. Een heel gekend karakter met fascinerende shows. 

  • Rock ola

Een jukebox  met Belgische singles kon niet mankeren. Bezoekers kunnen hun plaatje kiezen en het Fort zal weergalmen met Belgische muziek. Fantastisch om dit toestel te zien draaien.

 

6 Definitief ontwerp

  • Exterieur

Een grote glaspartij aan de buitenzijde krijgt enkele uitgesproken uitvergrote platenhoezen.

  • Interieur

Een uitvergrote hoes van TC MATIC op de inkomdeur. De inkomdeur is een schuifwand en verbergt nog even wat er achter komt, daarna schuift deze open en split meteen ook de torso in twee.

    

Meteen daarna komt de tijdslijn, een mooi overzicht van de jaren ‘60 tot nu. Nog voor je de werkelijke ruimte in gaat, kan je het colofon lezen met een kleine introductie.

De massa aan hoezen uit het voorontwerp is verder uitgewerkt. Een houten constructie met panelen en een vinyl vloer die mee gaat in het geheel. De platenhoezen die hier gepresenteerd worden zijn gekozen omwille van hun kleur. 

Daarna is DR. Lektroluv aan de beurt waar je kan inpikken op zijn laatste nieuwe show.
In de middengang krijg je wederkerende presentatietafels waar artiesten/labels worden uitgelicht. Aan de kolomkoppen van het Fort worden metalen constructies rondom rond geplaatst.
De bestaande structuur is in zijn eer gelaten. 

Verder in de hoek wordt de oude Rock Ola geplaatst. Er is een zelfdragende houten constructie rond gebouwd om de hoezen op te presenteren. En het is een interactief gegeven midden in de tentoonstelling.

De shop in het hart van de tentoonstellingsruimte, waar men platenhoezen verkoopt. De hoezen op de achterwand zijn onderdeel van de expositie, diegene achter het plexiglas kunnen effectief aangekocht worden.

Het vervolg van de tentoonstelling wordt op dezelfde manier structureel opgebouwd als hiervoor. Met de kruisgewelven die repetitief terugkomen. Ook de presentatietafels wordt hier in de middengang doorgetrokken tot het einde van de tentoonstelling.

We naderen het einde van de tentoonstelling, met nog 2 artiesten en de muur met de striptekeningen.

     

 

7 Productie & budgetbeheer

Voor de tentoonstelling werden aan firma’s prijsoffertes opgevraagd.
Voor het plexiglas werkten we samen met een lokale firma Plexicraft – Oostende.
Scaldis – Maldegem zorgde voor de bestickering.

Verlichting werd gesponsord door DARK.

De platenspelers en het geluidsysteem werden gesponsord door PIONEER.

Technische tekeningen van het meubilair werden uitgetekend en gerealiseerd door een decorbouwer en een schrijnwerker.

Voor het grafisch gedeelte werd er samengewerkt met Not Another Graphic Designer.

 

Timelaps kan u hier bekijken Fort Napoleon